Alle Geschiedenis Ooit – Grote Namen

00:00 Buiten is het kut. Binnen zit Claudia de Breij. 00:03 In de Claudia Show praat ik met gasten over de wereld zoals die is. En hoe we ermee om moeten gaan. En zoals die zou kunnen zijn. En hoe we onszelf daar een beetje vrolijk onder kunnen houden. De Claudia Show. 00:14 Elke week. 00:25 Dit is Grote Namen, een podcast van alle geschiedenis ooit... waarin Arcon Jokkie, Tom Aalmoes en ik, Nienke de Jong... op zoek gaan naar het echte verhaal... achter de grootste namen uit de geschiedenis. Van koningen tot schurken... en van wereldleiders tot vrijheidsstrijders. Hoe werden zij eigenlijk de grootste van de wereld? En is dat eigenlijk wel terecht? 00:53 Met in deze aflevering Audrey Hepburn. 00:57 Ze werd het ultieme stijlicoon van Hollywood zoals een Oscar winnares. Maar achter de glamour van Breakfast at Tiffany's schelde een vrouw wiens moeder idolaat was van Hitler. En die als tiener de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog in onder andere Arnhem overleefde. En die haar latere leven volledig zou wijden aan UNICEF. 01:17 Ja, en wij vroegen op Instagram naar jullie kennis over deze Hollywoodster. En inderdaad, ze heeft Nederlandse roots. Woonde tijdens de Tweede Wereldoorlog dus in Arnhem. Bekend van films als Breakfast at Tiffany's en Roman Holiday. En dat ze inderdaad werk deed voor UNICEF later in haar leven. Maar daarover later meer. We beginnen in Nederland bij Arco. 01:38 Ja, in België, in Brussel. Ze wordt op 4 mei 1929, precies twee weken voor mijn oma. Voor niemand relevant, maar voor mij altijd zo'n referentiekaart die er nog steeds leeft. 01:47 Inmiddels voor ons ook hoor. 01:48 Ja, precies. Geboren in Excel, dat is de Franse naam, in het Vlaamse zetenwijk El Sein in Brussel. Ja, en wij zeggen altijd in de andere intro van onze alle geschiedenis ooit afleveringen op Polymo van Wikipedia rabbit holes waar we in verdwijnen. Deze aflevering heeft me weer zoveel meer tijd gekost vrijwillig met het research dan eigenlijk nodig was. Want ik zei, oh, wat is dat dan voor wijk? Oh, daar heeft Hergé van Kuifje gewoond. Maar ook Marx en Lenin. Lenin heeft daar gewoond. Dus ik ben helemaal in die wijk ikzelf. Daar gaat het niet over. 02:19 Het gaat namelijk over Audrey Kathleen Rusten. Zo wordt ze geboren in Brussel. En haar moeder is de barones Ella van Heemstra. Een telg van een oude Friese adellijke familie. Ja. 02:32 Dus dan zal ze ook familie zijn van Maroline van Heemstra. Want dat is dezelfde adellijke familie. Dus schrijft Maroline van Heemstra. 02:37 En die moeder Ella bracht haar jeugd door op huis Doorn. Waar kennen we dat ook alweer van? 02:43 Van Wilhelm II. 02:44 Daar is ie. 02:45 Ik heb het in ons boek genoemd inderdaad. Dat hij uiteindelijk koopt Wilhelm het huis van deze familie van Heemstra. Ja. 02:53 En haar vader, Joseph Ruston, is een Brits-Oostenrijkse bankier. En een verre afstammeling van James Hepburn, de derde man van Mary, Queen of Scots. Ja, het is een hele connected familie. En Ella, dus de moeder van Audrey, suggereert met klem dat Joseph de naam Hepburn erbij neemt. Dus dat hij Hepburn Ruston gaat heten, want ja... Dat klinkt toch een stuk adellijker en dan flash je natuurlijk iets meer die mooie connectie. Dus ja, dat is een beetje zoals Madame Bouquet speaking. 03:26 Lady of the House speaking. Ja, heel erg geassocieerd willen worden met status. En haar roepnaam als kind van Audrey is Adriaantje. Ja. Ze kon het niet laten. Nee. 03:43 Maar haar vader noemde haar ook wel monkey puzzle. En een monkey puzzle is een plant of een boomsoort. Een hele stugge bladeren en een hele raar uitziende plant. Niet heel aardig om je kind daarna te noemen. Maar hij vond haar dus ook een moeilijk, stug, raar kind. Ze wilde op een gegeven moment ballerina worden. Maar haar moeder wilde dat nog veel liever. Want die had dat eigenlijk willen worden. En nu moest haar dochter dat gaan worden. 04:08 Dat hebben we vaker gezien. 04:09 Ja, precies. In haar jeugd raken haar ouders in de jaren dertig bevriend met Diana en Unity Midford... 04:18 Oh my god, daar zijn we weer aan met de heren. 04:21 De Lipstick-nazies, daar zijn ze. Daar maakte jij natuurlijk een aflevering over. Even heel kort Britse zussen uit de hogere klasse, waarvan er minstens één, volgens mij twee, hun hart verpanden aan het donkerbruine gedachtegoed. 04:37 Ja, Diana Midford, die trouwt uiteindelijk met Sir Oswald Mosley, de frontman van de fascisten in Engeland. En Unity gaat bij Hitler op de T, hè? 04:46 En Ella en Joseph laten hun kinderen ook achter... om fulltime het nazi-gedachtegoed te gaan verspreiden en te vieren. Dus papa, mama, we kunnen nu even niet voor je zorgen. We moeten de nazi's propageren. Want ze sluiten zich ook aan bij de British Union of Fascists. Op een gegeven moment gaan ze ook in Londen wonen. Van Oswald Mosley. En terwijl de kinderen dus bij opa en oma achtergelaten worden... 05:13 Ella de moeder gaat artikelen schrijven voor het partijblad van de BUF. De Black Shirts. En ze noemde Hitler een man met een onweerstaanbare en charmante persoonlijkheid. Die de spirituele wensen van dit formidabele volk volledig weerspiegelt. Nou, ze zijn echte believers, zullen we maar zeggen. En in 1935 werd ze uitgenodigd door de Midverts om bij de Rijkspartijtaak in Nuremberg te zijn. En daar ontmoet Ella dan ook Hitler persoonlijk. En er is ook een foto dat ze voor het Braunschel in München staat, het hoofdkwartier van de NSDAP. 05:45 Dus ze zitten er echt diep in, zullen we maar zeggen. Ja. Maar dan verlaat Joseph haar vader het gezin als Audrey 6 is. Hij wordt uiteindelijk een spion voor de nazi's. En volgens Audrey Hepburn is de scheiding het meest traumatische wat ze in haar leven zal ervaren. Dat vond ze zo heftig op die leeftijd. En die vader wordt later dus gearresteerd als medeplichtige van buitenlandse fascisten. En zat de rest van de oorlog vast op het Isle of Man. En die moeder, Ella, gaat dus terug naar Nederland in 1939... 06:18 Ze denkt, dat is een neutraal land, er komt oorlog aan, dus dat is een veilige plek. Niet helemaal goed ingeschat, maar goed, ik snap de gedachten. 06:25 En hier is ze nog steeds pro-natie in 1939? 06:27 Zeker. Zij verhuist naar Nederland, gaat bij haar vader geloof ik wonen. Ze zijn dan in Arnhem gaan wonen. 06:34 Daar zal ze drie jaar wonen. Maar ze spreekt geen Nederlands. En ze voelt zich ook helemaal niet fijn daar. Ze is gescheiding. En ze wordt ook met haar nek aangekeken door de klasgenoten. Ze neemt dan ook op een gegeven moment de naam... Dus ze heeft die bijnaam Adriaantje nog steeds. Maar ze wordt Edda van Heemstra. In plaats van Audrey Hepburn. Want Engels klinkt op een gegeven moment zeker na de bezetting... niet meer heel gunstig voor je netwerk. En die Ella die krijgt ook eerst een relatie met Ostgruppen für MHE Österreich. 07:07 Dus een Duitse officier. En volgens dat verklaarden haar buren na de oorlog. Dus dat is qua bron discutabel. Maar die zeggen dat er ook in haar appartement van die moeder bij het Sonsbeekpark in Arnhem een swastika vlag ging. 07:22 En in 1941 Audrey mag optreden. In het Arnhemse Concertgebouw. En in de Schouwburg. En dat was dus ook dankzij haar moeders netwerk. In fascistische, in nazi kringen. Om ballet optredens te geven. Want dat was natuurlijk in die tijd. Dat kreeg je alleen maar voor elkaar. Als je bij de juiste mensen. Of bij de verkeerde mensen uiteindelijk hoorde. En museumdirecteur Sarah Terlings van het Airborne Museum in Oosterbeek... die zegt ook, die moeder was heel erg de stuwende kracht... achter Audrey's carrière stappen als balletdanseres hierin. 07:59 Alleen Audrey weigert zich aan te sluiten bij de Cultuurkammer... Dus als je wilde optreden was aanmelding verplicht. Je moest onder andere een arierverklaring ondertekenen. En dat betekende dus dat iedereen die in de culturele sector werkte en jood was, was dus dan uitgesloten. En ook kunstenaars die ook maar iets ooit hadden uitgesproken tegen de nazi's, die werden geweigerd en die konden geen werk meer krijgen... 08:24 Maar als tiener zit ze al van, nee, dit ga ik gewoon niet doen. 08:27 Maar dat zorgt er dus wel voor dat ze op een gegeven moment niet meer publiekelijk op kan treden. En dat heeft er ook mee te maken dat haar lievelingsoom, Otto van Limburg-Stierum, heel erg uitgesproken tegen de nazi's is. Maar dan heeft het verzet een sabotageactie tegen een trein vol Duitse soldaten. En als vergeldingsactie voor die verzetsactie, de Duiters werkte met todeskandidaten. Dus er waren gijzelaars. En als er iets gebeurde tegen de Weermacht of tegen de Duitse macht, dan konden de gijzelaars worden geëxecuteerd als vergelding. 09:02 Zat hij als gijzelaar in Sint-Michels-Gestel dan? Of in Haren? Want daar zaten die tooders. 09:06 Ja, hij zat inderdaad in Sint-Michels-Gestel. En er was net... Maar hij had dus niks te maken met deze sabotageactie. Maar er was net een toespraak geweest... van Koningin Wilhelmina op Radio Oranje. En... Daarmee had ze de nazi zo tegen de haren ingestreken dat ze een vergeldingsactie wilde doen met die todeskandidaten. Ze dachten, als we iemand van adellijke afkomst pakken, dan pakken we koningin Wilhelmina er ook mee. Want die kent zij vast en dat grieft haar vast persoonlijk. 09:37 Dus wordt hij en nog een paar andere mensen van aardelijke afkomst bij elkaar gehaald. En die worden geëxecuteerd. En dat was voor Audrey persoonlijk ook heel traumatisch. Want hij was een soort vaderfiguur nadat haar vader van het gezin was vertrokken. En na zijn executie vlucht het gezin van Arnhem naar daarbij gelegen Velp. Wat ook wel opvallend is, want dat was echt het hoofdkwartier van de NSB. En daar woonden veel nazi's ook. 10:08 Maar dan komt het grote vraagstuk uit haar jeugd. Nog steeds gaande. 10:14 Was Audrey Hepburn actief deelnemer in het verzet? Hij heeft verzetshandelingen gepleegd. Er is heel veel mythenvorming over... Als je haar naam googelt in combinatie met verzet of oorlogsverleden... dan kreeg je dus allemaal artikelen en podcasts van de BBC, van Time Magazine. En ook op Wikipedia staat gewoon dat zij in opdracht van dokter Hendrik Visser het hoofd... en die was sowieso een speel in het verzet. Vaak hadden dokters zo'n rol, want die konden natuurlijk gewonde mensen helpen... 10:45 helpen met medicijnen, dat zij hem geholpen zou hebben. Ze zou de verzetskrant Oranjekrant rond hebben gebracht, boodschappen in haar sokken of klompen hebben gebracht naar onderduikadressen, maar ook naar in de bossen verstopte Britse militairen of neergehaalde piloten. Ze zou met haar moeder verband hebben gemaakt van oude kleding, gebruikt verband, schoon hebben gemaakt, want op een gegeven moment, zij woonde in Arnhem, op een gegeven moment kreeg je natuurlijk Operation Market Garden, kwamen er allemaal geallieerde soldaten uit de lucht vallen, die aanval mislukte, jammerlijk. 11:18 Dus ze zaten opeens midden in de frontlinie, dat is ontegenzeggelijk waar. 11:22 En heeft tussendoor, is die moeder nou in die oorlogsjaren... dan naar de andere kant overgelopen? Omdat zij dus ook in deze mythenvorming is meegenomen? 11:29 Zij is wel, toen die oom, dat was niet haar broer... maar haar zwager, is geëxecuteerd. Toen is haar liefde voor het fascisme wel helemaal bekoeld. Maar ook van haar weet ik, is het heel grijs gebied... of zij echt actief helemaal naar de andere kant is gegaan... of dat ze het gewoon op een lage pitje heeft gezet... of gewoon afgeknapt is op het fascistisch gedachtegoed. 11:50 Dus meer je dacht... Fascisme ver weg leuk. Fascisme dichtbij, not so much. 11:55 Die laars op mijn nek is toch vervelend. 11:58 Nu die op mijn nek zit. Bij een ander vond ik hem niet erg. 12:02 Maar goed, je hebt dus de biografie uit 2019 van Robert Matzen van Audrey Hepburn waarin dus heel erg Stellig wordt gezegd. Met als belangrijkste bron. De dochter van die dokter Visser het hoofd. Zij heeft haar vader ook horen zeggen. Dat Audrey zijn assistent. Was niet alleen als doktersassistent. Maar ook in het verzetswerk. En dat ze dus. Parasitisten verborgen zouden hebben gehouden. Dat ze dus echt actief boodschapper was. Voor het verzet. Maar uit onderzoek van het Airborne Museum... komt naar voren dat... die hebben echt uitgebreid bronnen onderzocht... van Australië tot Brussel. 12:40 Dat komt niet naar voren. Dus getuigenissen, ja. Zwart op wit, nee. 12:47 Er zijn ook veel historici die zeggen... ze was te jong om dat werk te doen. Maar ook als ze een beetje... alleen al de verzetskrant rondbrengen... is natuurlijk al moedig. We kunnen dus niet definitief zeggen... dat ze het wel heeft gedaan. Maar er zijn dus wel mensen... die dat voor haar claimen. En Arnhem claimt haar ook heel erg als... Die hebben hem ook als onze jonge vrouw in het verzet. 13:11 Maar wat heeft ze daar zelf over gezegd? Of heeft ze daar gewoon nooit over gesproken? 13:15 Haar zoon heeft wel gezegd dat ze het vaak over de oorlog had. En dat dat echt zo'n belangrijke rol in haar leven heeft gespeeld. Ik weet niet of jullie daar nog op komen. Maar op een gegeven moment zou ze ook een rol spelen in de film Over Operation Market Garden. 13:28 Ik had er inderdaad heel kort iets over. Maar dat daar een rol wordt aangeboden. Dat kan ik gewoon niet. 13:34 Dat was te dichtbij. En ook dat ze zich heel erg kende in het verhaal van Anne Frank. 13:39 Dat is natuurlijk ook weer een controverse aan zich. Om je daarmee te spiegelen. Maar goed. Ze scheelt een maand of zo. Dus het was echt voor haar een leeftijdsgenote. Ik bedoel, Hepburn was niet Joods. En groeide op in een prachtig mooi huis in Arnhem. Maar alsnog snap ik dan wel dat je daar iets van raar vlakken bij voelt. 13:57 Ja. Maar die museumdirecteur van het Airborne Museum, Sarah Turlings, die zegt ook... Ja, ze was een bekende danseres in de regio. Ze had een Britse vader, uiteindelijk een Britse naam. Dat is niet een handig iemand om in een clandestine netwerk te hebben. Want je bent te opvallend. Maar goed, er zijn aan de andere kant zoveel verhalen over haar. De hele podcast van de BBC met hele avonturen die ze tijdens de oorlog heeft beleefd. Die moeten ook ergens op gebaseerd zijn, zou je zeggen. 14:21 Het is een beetje een Gino Bartley verhaal. Wat ik laatst in onze tour aflevering had over Gino Bartley. Ja. Toerwinnaar. Die ook. Die zelfs een Yad Vashem postuum. Een Yad Vashem rechtvaardig onder de volk is genoemd. Waarschijnlijk helemaal niet waar was. 14:35 Maar goed ja. Dat is het probleem met mythenvorming. Ik zou graag nu definitief zwart wit ja nee zeggen. Maar ja. The jury is still out on this one. Maar goed ja. Dus ze maakt hoe dan ook de slag om Arnhem mee. En de daarop volgende hongerwinter. Was natuurlijk hartstikke zwaar. Ehm. En na de bevrijding werkt ze nog kort in een ziekenhuis in Arnhem. In oktober 1945 verhuisde ze even naar Amsterdam. En dan krijgt ze een beurs voor een balletopleiding in Londen. En daarmee komt ook een einde aan haar Nederlandse jaren. 15:09 Deze week op Podimo heb ik een verhaal over de opkomst en de ondergang van de familie Vanderbilt. En dat begint 1650 op een schip richting Nieuw-Amsterdam. Waar Jan Aartsen, die zichzelf later Jan Aartsen van der Beeld noemt, zeilzet richting New York om daar als boer te gaan werken. En we gaan echt in al die eeuwen langs. Nou, puissante rijkdom. Het geld klotst tegen de plinten. En dat geld raakt die familie van der beeld in 70 jaar ook weer allemaal kwijt. Het gaat er ook heel snel weer doorheen. 15:41 Het is een verhaal over spoorwegen en stoomboten en macht en geld. En de New Yorkse upperclass en socialites en feesten. En enorme huizen en enorme financiële problemen en rechtszaken. En alles komt voorbij. 15:58 Heerlijke aflevering. 15:59 Dank je wel. Dat deze week op Podimo de familie Vanderbilt. Weet je wat ik nou nog leuker vind dan naar de boekhandel gaan... door alle boeken bladeren en dan er eentje zoeken om te kopen? Nou, dat ik dat dan allemaal doe. En dat ik er dan ook nog een boek bij krijg. 16:18 Meer boek is meer beter. 16:19 Zeker. En ik heb goed nieuws voor onze Brabantse luisteraars... of mensen die nu graag met de trein naar Brabant gaan. Want dat is precies wat jij deze maand kunt doen. 16:27 In september wordt namelijk twee weken lang het gratis Brabants boekprocent meegegeven. Aan lezers dus in specifiek Brabantse boekhandels. En dit jaar is dat zinkstukken. Geschreven door de Eindhovense auteur Jilt Jorretsma. En hij schreef een spookachtige novelle over leven op een landschap dat ten dode is opgeschreven. De slikachtige gronden van de biesbosch. Waar grindwerkers wilgentenen oogsten voor dijkaanleg en dijkonderhoud in zeer barre, hele barre omstandigheden. 17:00 En zo vertelt hij dus over een unieke lokale geschiedenis. 17:05 In het boek zoekt grindwerker Kobus toevlucht tot de rauwe omgeving en het grove werk in de Biesbos om persoonlijk verlies te vergeten en verwerken. Maar tussen het werken door in de avonden wordt langzaam duidelijk op welke bijzondere wijze verhalen iets dat ondraaglijk is toch enigszins draaglijk kunnen maken. Dat klinkt enorm interessant. Yield Joritsma werd door NRC al uitgeroepen tot de reizende ster in de literatuur, stond op de longlist van de Libris Literatuurprijs en de shortlist van de Anton Wachterprijs met zijn debuutroman Was. 17:37 En wat ik extra leuk vind als regiomeid van deze podcast... en omdat ik enorm van taal en dialecten hou... is dat die dus ook een bijzondere rol hebben in het boek. Het werkendams dialect, werkendam, vlakbij de biesbos... krijgt bijzondere aandacht, waardoor het echt voelt... alsof je tussen de ruwe grindwerkers en in hun ruige, onbarmhartige klimaat... koud, nat, met ratten op de loer om het weinige voedsel te jatten... bent belandt. 18:01 Ga dus van 12 tot en met 27 september naar een Brabantse boekhandel. En ik zou zeggen, hier kun je ook als niet-Brabander even voor omrijden. Doe het voor Kobus. En krijg de novelle gratis bij besteding van 15 euro. En het leuke is, Yild Joritsma, hemzelf, komt zelf bij verschillende boekhandels en festivals voor meet-and-greets. Meer informatie en de planning van de bezoeker van Yild Jorritzma... vind je op www.brabantsboekpresent.nl Arie Hepburn verhuisd naar Londen. 18:37 En ze werkt als model, ze werkt als secretaresse. En zo nu en dan heeft ze dan een klein filmrolletje. Maar ze wilde ze eigenlijk nog steeds ballerina worden. Ze neemt naast haar balletlessen wel acteerlessen... maar ballerina, dat is haar droom. Ze heeft in Amsterdam ook nog... Heel veel balletles gehad. Maar ze is dan in 1951 in Monte Carlo. Voor een Franse film. En daar krijgt ze dan een hoofdhal aangeboden. Voor de film Gigi. En dat is een stuk dat op Broadway al heeft gespeeld. En dat wordt dan een film. 19:08 En ze wordt daar lovend ontvangen. En het blijkt dan ook. Ze wil natuurlijk nog steeds heel graag ballerina worden. Maar zij heeft dus echt door de ondervoeding in de hongerwinter. Heeft ze gewoon niet meer het uithoudingsvermogen. Om echt een heel ballet te dansen. Dus dat gaat gewoon niet meer. 19:24 Dat is niet ook asma. 19:26 Zou kunnen, zou kunnen. Lang hoef ze niet op het succes te wachten, want ik heb nu voor deze, ik had eigenlijk de lekkerste research, want ik mocht gewoon weer heel veel Audrey Hepburn op het witte doek gaan zitten bekijken en alle YouTube filmpjes daarover en alle behind the scenes bij al haar films. En het is... 19:46 Je kunt je ogen niet van haar afhouden. 19:47 Het is ongelooflijk wat voor présence heeft. En dat zit hem niet. We hebben net natuurlijk ook nog een grote naam... over Marilyn Monroe gemaakt. En Marilyn Monroe was het veel en groot... en welwulps en weldadig en overdadig. En ook op haar eigen manier... 20:05 Groots en meeslepend leven. 20:08 En het is zo grappig dat die twee carrières naast elkaar bestaan. Want Audrey Hepburn is in alles het tegenovergestelde. Audrey Hepburn is een klein en jongensachtig vrouwtje. Met hele vrelle eigenschappen. Heel vrel gezicht, vrel lijf. Bijna een soort elfje. En zij wordt dan gecast voor de film Roman Holiday. Die opgenomen wordt in Rome. 20:32 En die komt uiteindelijk uit in 1953. En zij speelt daar tegenover Gregory Peck. Die dan ook al een enorme filmster is. En het verhaal. Het is trouwens wel leuk als je, zeg maar... Ik ben niet zo iemand die heel erg van klassieke Hollywood cinema houdt. Ik vind het altijd een beetje pretentieus als mensen dan gaan zeggen van... Oh, Rear Window is echt mijn lievelingsfilm. Dat ik altijd denk, ja, ja. Dat zeg je gewoon om dat je interessant wilt doen bij Letterboxd. Maar Rear Window is ook wel een vette film, maar oké. Maar Roman Holiday is eigenlijk, vind ik, de perfecte instapfilm. 21:03 Als mensen zeggen, ik heb niks met klassieke Hollywood. Ga maar lekker Roman Holiday kijken, want het is gewoon een heerlijke film... De plaatjes van Rome zijn fantastisch. Gregory Peck is heerlijk. Het verhaal is dus... Audrey Hepburn is een Europese prinses... En die is in Rome omdat ze daar van alles moet doen aan plichtpleging. En daar heeft ze geen zin meer in. En dan ontsnapt ze uit de cordon om haar heen. En gaat ze een dag door Rome. En zij komt dan Gregory Peck tegen. En daar gaat ze een dag mee op stap. En zij weet niet dat Gregory Peck een journalist is. 21:34 Die dondersgoed weet wie zij is. Dus dat is een hele leuke dynamiek natuurlijk. Een flirtrijtje hier en daar. En ze zijn ook allebei mega knap. Je denkt ook altijd, ga nog toch alsjeblieft kussen, please, please. Heel leuk. Hele leuke film. En ze hadden daar ook een actrice voor nodig die nog niet te bekend was. Want zij moest dus ook een geloofwaardige... Een beetje bleu. Een Europese prinses kunnen spelen. 21:56 Zij heeft natuurlijk een heel Europese gevoorkomen. En ook haar achtergrond, dat hele internationale, het continentale van haar. 22:02 Ja, en ook een hele andere uitstelling dan bijvoorbeeld wat we zeiden, Marilyn Monroe. Maar de andere grote actrices uit deze tijd, bijvoorbeeld Eva Gardner, was ook zo'n grote showbiz-achtige vrouw, zeg maar. Elizabeth Taylor, zelfde laak in een pak. Zij heeft veel meer die vibe van, jij zou ook door Rome kunnen lopen en dan zou ik niet doorhebben dat je een ster bent. Dus... En Gregory Peck speelt tegenover haar en zegt, ik had meteen door, dit is een ster. Dit is een ster. En eigenlijk zou het op de posters en op de dingen, zou zeg maar heel groot Gregory Peck staan en een heel klein Audrey Hepburn. 22:38 En dan Roman Holiday. En hij zegt meteen, nee, nee, nee, zet onze namen er even groot boven, want hier ga je, zij gaat een ster worden. Dat moet je nu al doen. En dat blijkt ook, want ze krijgt dus meteen een Oscar voor haar rol in Roman Holiday. Het is gewoon een heerlijke film. 22:53 En Gregory Peck blijft ook de rest van zijn leven... een van de beste vrienden van Arie Hepburn. En hij spreekt ook op haar begrafenis en zo. Ja, echt heel lief. Echt iemand die haar ook een opkontje heeft gegeven. Dus het is best wel uniek in die tijd, in 1953... dat een mannelijke acteur zegt... nee, ik wil net zoveel aandacht als mijn vrouwelijke tegenspeler. Want dat gebeurde eigenlijk natuurlijk bijna nooit. Een ander bekende film van haar is Breakfast at Tiffany's. Ook een fantastische film. Wat ik dus niet wist, was het hele verhaal hierachter. 23:24 Breakfast at Tiffany's was een novelle van Truman Capote. Een van de grootste schrijvers uit die tijd. En dat gingen ze verfilmen. En het gaat dus eigenlijk over een high-class escort. En Truman Capote had die rol geschreven met in zijn achterhoofd Marilyn Monroe. Waar hij ook goed bevriend mee was. En hij kende Audrey Hepburn ook wel uit het wereldje. Maar hij had bedacht Marilyn Monroe. 23:50 Daar ging dus de regisseur niet akkoord mee. Die cast Audrey Hepburn. En Truman Capote was woedend. Hoe kun je? Je bent met een hele novelle aan het vernachelen. Ze hebben die novelle ook wel heel erg aangepakt. Omdat het natuurlijk eigenlijk over een escort ging. En die novelle is veel duisterder. En ze hebben van die film echt meer een beetje zo'n Pretty Woman-achtig verhaaltje gemaakt. Dus de scherpe randen zijn er wel af. Dus ik snap wel dat Truman Capote hier niet blij mee was. Maar... Toen ze dus zagen hoe zij het deed op beeld. 24:24 En wat zij van die film gemaakt heeft. Zag iedereen natuurlijk dat het niet anders had gekund. Het was een totaal andere film geworden als Marilyn Monroe had gedaan. Audrey Hepburn was uiteindelijk geknipt voor die rol. Maar de rol werd dus wel zachter en liefelijker. Minder duister. Ook doordat Audrey hem speelde. 24:39 Ja, maar ze brengt er wel een soort gelaagdheid aan. Het is niet alleen maar een soort van... Superleuk dat Elfje dat rondfladdert. Ze weet ook wel diep eraan te geven. 24:48 Precies. De kleding voor deze film werd gedaan door de bekendste kleedster van Hollywood. Een vrouw die ook echt iets van 18 Oscars toen al had. Maar die kreeg dus ontzettende ruzie met Audrey Hepburn. Audrey Hepburn had al een contract met Givenchy in deze periode. En zij wilde dus alleen spelen in kleding van Givenchy. 25:08 En daar was het hoofdkostuum natuurlijk echt woedend over. Maar uiteindelijk heeft dat wel die film gemaakt. Het is echt alle outfits uit die film. Als je nu een feestje geeft en kom als je bekendste filmster... dan komen er nog steeds mensen zoals zij eruit zag in Breakfast at Tiffany's. Met dat kleine zwarte jurkje, de little black dress, de strade erbij. Klopt helemaal. 25:34 Ik vond het ook wel interessant, ik kwam dat ook nog tegen over dat hele partnerschap tussen Hepburn en Givenchy. Dat zij daar ook een hele actieve rol in had. Dat dat echt een partnerschap was. Dat zij zat van nee, maar ik wil het dan zo. En dat zij een van de eerste Hollywoodsterren ook was die zo innig samenwerkte met een stilist. Dit is hoe ik daaruit wil zien in al mijn films en dit heb ik nu van jou nodig. Dat het niet alleen maar dat zij het palet was waar Givenchy zijn mooie kleding aan kon hangen. Maar dat zij daar ook heel actief in terugsprak. Van nee, ik wil met die zwarte jurk er minder dingetjes op hebben. 26:06 Ik wil juist dat het silhouet zo hangt en zo. Dat vond ik ook wel interessant hoe actief ze daarin is. 26:11 En hoeveel oog ze daar dus zelf ook voor had. Ze was geen kledinghanger, zeg maar. Nee. Ik kwam er trouwens ook achter dat George Pepaar speelt de andere hoofdrol in Breakfast at Tiffany's. Ik dacht al dat het George Peppert was. De Hannibal uit het A-team, mensen. De jonge Hannibal uit het A-team. Maar die was dus echt onmogelijk om mee te werken. En de chemie tussen Audrey en George was ook echt... 26:35 Onder nul. 26:37 Maar op de hele set. Iedereen was op de set. Het was echt een soort van bang en kwaad op George Pappar de hele tijd. Omdat hij zo vreselijk was. Maar iedereen liep weg met Audrey. Het contrast kan ook niet groter zijn natuurlijk. En zij krijgt dus per film ook echt salarissen... die eigenlijk tot die tijd alleen voor mannen weggelegd waren. Want ze speelt in Oorlog en Vrede. De verfilming van Oorlog en Vrede. En dan krijgt ze 350.000 dollar. Dat zijn echt bedragen die niemand kreeg. 27:04 Trouwens, die moeder van haar, die Ella, die zei dus tijdens haar jeugdheden... Nee, ja, je bent lelijk. Het wordt nooit iets met jou. Ook toen ze dus zo'n succesvol gevierd actrice werd, zei die moeder Ella dus ook... Gezien het feit dat je geen talent hebt, is het echt bijzonder wat je bereikt. Dat is wel een positieve affirmatie van je ouders. 27:25 Ongelooflijk. Ik vind het ook knap dat zij... Heel erg, niet alleen in haar filmrollen, maar dus ook inderdaad in hoe ze eruit zag en hoe ze zich kleden. Heel erg keek naar haar eigen lijf en niet dus naar wat was normaal in Hollywood in die tijd. Want dat was dus rondingen en borsten en billen en lage decolletees en Elizabeth Taylor. Marilyn Monroe en grote sieraden. En dat zij juist dat hele elegante, dat hele jongensachtige, platte silhouet bijna. Dat ze dat helemaal gecultiveerde. 27:55 En daar dus juist heel erg beroemd mee werd. Dus eigenlijk een hele nieuwe stroming naast het geëikte pad maakte. Waar ze dan zelf op kon floreren. Waardoor ze dus een van de grootste filmsterren uit haar tijd zou worden. Eigenlijk tot 1967. Want daarna droogt het met de filmrollen wel een beetje op. 28:18 Ik wil het met jullie even hebben over douchegebruik. Want jongens, wat voor douchers zijn jullie? 28:24 Ik moet toegeven dat ik niet de zuinigste doucher ben in mijn leven. Ik heb toch vaak dat ik dan onder de douche sta. En dan ben ik bijvoorbeeld met een verhaal bezig voor alles die met ooit. En in mijn hoofd ben ik dan daarbij. En dan sta ik voor me uit te staren terwijl het water klettert op de stenen. 28:41 Jij Arke? Ja. 28:42 Het vaderschap heeft mijn douchegebruik aardig of eigenlijk totaal ingekort. Ik was wel iemand die zeker in het weekend graag... al dan niet in de feutushouding onder de douche ging liggen. Ik heb een keer gehad, mijn vrouw is echt een ochtendmens. En die kwam een keer zochtens om zeven uur terug van hart lopen. En ik kwam zochtens om zes uur was ik teruggekomen uit de club. En toen trof ze mij aan zo liggend in de douche. Dus ja, de douche en ik hebben een lange en innige relatie met elkaar. 29:08 Ja, ik heb een hele lelijke douche. Het is niet een plek waar ik graag verblijf. Dus bij mij is douchen gewoon heel kort. Ik moet gewoon schoon. En zeker als ik mijn haar niet hoef te wassen, dan ben ik echt met een minuut gewoon klaar. Omdat ik ook denk, ja, ik heb wel iets beters te doen. Het is niet mijn favoriete plek. 29:26 Het is het dichtstbijzijde. Je kan jezelf een knuffel geven. 29:29 Dat is eigenlijk een douche. 29:31 Dat is je emotional support douche. 29:34 Oké, oké, oké. 29:36 Je ziet hier wel heel mooi een trend die we landelijk ook terugzien. Namelijk dat mensen in Amsterdam en omstreken het langste douchen van heel Nederland. En daarvoor gebruik je schoon drinkwater. Willen we in de toekomst genoeg schoon drinkwater houden, dan is het belangrijk dat we daar zelf ook iets aan bijdragen. Elke minuut onder de douche kost al gauw 8 liter water. En met een regendouche zelfs 15 tot 25 liter per minuut. 30:02 Wow. 30:03 Dus als je ergens makkelijk kunt besparen, is het daar. Want ook vijf minuten onder de douche is echt genoeg om fris te worden. Wij hebben dat vanochtend even getest. We probeerden ieder precies vijf minuten te douchen. Hoe ging dat bij jullie? 30:16 Het was dus heel grappig. Want ik probeerde dus echt vijf minuten onder de douche te staan. En ik doe... Inside Information. Als ik opruim, zet ik heel vaak een liedje. Liedjes aan die vijf minuten duren. Want dan weet ik, ik moet precies dit liedje opruimen. En dan ben ik klaar. Dus ik weet heel goed dat het vijf minuten is. Maar ik hield het dus niet vol onder de douche. Het voelde zo als verspilling van mijn tijd. En ik denk, ja maar, ik moet gewoon door. Dus ik ben uiteindelijk uitgekomen op drie minuten 34. En toen hield ik het niet meer. Wauw. Ja. Ja. 30:40 Marco, jij? Ik heb alles gedaan wat ik moest doen en een normale douche genomen, zoals ik dat elke dag doe door de week. En ik kwam uit op 2 minuut 49. En ik dacht dat ik wel langer bezig was inderdaad. Maar dat was inderdaad ook van, oké, zijn de lunchboxjes wel gemaakt? De fiets is hier wel opgeladen? Oké, ik moet nu gaan. Dus dat werkt wel mee, ook al probeerde ik er vijf minuten van te maken. Ja, en nu moet ik toch bekennen dat het mij niet... 31:08 Dat ik dus onder de douche stond en zat van... Ja, oké, ik ga hier echt op letten. Oh, je bent Audrey Hepburn. Dat verhaal nog doen zometeen. En toen was het zeven minuten. Wij hebben het gecompenseerd voor je. Ja, heel goed. Gemiddeld doucht AGO vijf minuten. Ja, zeker. 31:24 En gelukkig hebben wij wel ook een ezelsbruggetje gevonden voor jullie. Want om te weten hoe lang vijf minuten eigenlijk is. Kun je natuurlijk een timer gebruiken zoals ik heb gedaan. Of een lied van vijf minuten opzetten zoals jij. Maar speciaal voor jullie hebben wij samen met Waternet. Een speciale aflevering opgenomen van precies. Maar dankzij Tom echt precies. Ik was erg trots op mijn montage. Ik zal dit toegeven. Vijf punt nul nul minuten. Dus exact de douchetijd waar je op moet mikken. En die aflevering gaat over de. Geschiedenis van het drinkwater in Amsterdam. 31:55 En dan vooral over drinkwaterheld Jacob van Lennep. Die van de kade. En hoe die ervoor gezorgd heeft dat er überhaupt drinkwater in Amsterdam is. Dus gebruik die leerzame timer. Dus je leert ondertussen ook nog eens wat. Om voortaan eens wat korter te douchen. Die kan ik zelf dus ook goed gebruiken. 32:12 Jongens, word geen douchebag. Fris in vijf minuten. En luister de speciale aflevering van ons met Waternet. In je favoriete podcast app. Via de link in de show notes. 32:24 Maar voor ik naar het einde van haar filmcarrière ga, doe ik nog even een stapje terug. Want we moeten het hebben over Mel Ferrer. Want ze speelt dus in Roman Holiday met Gregory Peck. En je zei al, Gregory Peck is eigenlijk een beetje een cheerleader voor Audrey Hepburn. Die zegt tegen iedereen, oh mijn god, dit wordt de volgende ster. Waaronder tegen een van zijn beste vrienden, Mel Ferrer. Zegt hij, ik heb een vrouw ontmoet. En die moet jij ook ontmoeten. Want ik zie daar misschien wel iets werken. En hij koppelt ze dus aan elkaar. 32:56 En het werkt inderdaad, daar had hij oog voor. Ze leren elkaar een beetje kennen in het wereldje natuurlijk. En dan borreltjes en feestjes. Een beetje een oogje voor elkaar. En op een gegeven moment spelen ze dan samen in het toneelstuk Ondine. Hepburn speelt dan een waternymf. En Ferrer speelt dan de ridder die verliefd op haar wordt. Mooi. En tijdens dat toneelstuk, terwijl ze dat spelen op Broadway volgens mij, worden ze ook echt verliefd op elkaar natuurlijk. Hepburn wint daar een Tony Award voor trouwens. Want ze heeft dus in 1953 al een Oscar binnen en in 1954 is omdien, krijgt ze dus een Tony al binnen. 33:31 En die relatie met Ferrer gaat echt heel erg goed. Het draait heel erg om hun werk. Zij is natuurlijk heel professioneel en is heel slim met haar carrière bezig. En hij is iemand die... Hij werkt heel veel voor de camera, maar is ook achter de camera een producent. Investeert in films, ziet ook wat voor projecten het goed gaan doen. Dus hij werkt heel goed samen daarin met Audrey Hepburn. Ze spelen dus ook samen in Oorlog en Vrede bijvoorbeeld. Het is echt een soort power couple in Hollywood. 34:03 En dat huwelijk duurt 14 jaar lang. Want het is ook wel moeilijk. Want Audrey Hepburn is heel onzeker. Ook door alles wat haar moeder tegen haar zegt. En Ferrer is ook een moeilijke man. Hij is heel veel eizend. Ze hebben allebei waarschijnlijk ook affaires. Dat natuurlijk ook bij Hollywood hoort in deze tijd. Maar daar loopt dat huwelijk op een gegeven moment vast. Maar het levert wel een zoon op, Sean Ferrer. Maar dat ging ook weer heel lastig. 34:34 Dus Audrey Hepburn heeft meerdere miskramen voordat ze Sean krijgt. Dat is in 1960. En daarna heeft ze ook nog weer drie miskramen. Dat is heel verdrietig. Dat is heel zwaar. En dat verklaart ook wel een beetje. 34:48 Hoe moeilijk het werd om moeder te worden. Daarom wil ze ook heel veel aandacht geven. Aan het moederschap. Ook omdat ze natuurlijk zelf een moeilijke jeugd heeft gehad. Een moeilijke band met haar ouders. Wil ze dat niet bij Sean herhalen. Dus op het moment dat hij naar school moet. En het minder makkelijk wordt. Om hem mee te nemen op reis. Want ze reist natuurlijk heel Europa. En de Fiesta voor al haar films. 35:09 besluit ze dus om minder films te gaan maken. Dat is vanaf 1967. En ze wil dat hele glamour leven dan eigenlijk niet meer. Ze heeft alles al gedaan. Ze heeft de awards. Ze heeft de salaris al verdiend. Eigenlijk heeft ze het wel uitgespeeld. En dan zegt ze ook letterlijk... Ik kies familie boven een volgende grote rol. 35:31 En het is eigenlijk dan het toppunt van haar roem. En ze zegt daarbij. Doei. En verdwijnt. Het is dezelfde periode ook dat ze dus met Ferrer scheidt. Dat is in 68. En datzelfde jaar ontmoet ze een Italiaan. Een psychiater. Andrea Dotti. 35:47 En dat is echt een hele stormachtige relatie. Die trouwen het jaar daarop. En in 1970, dat is weer het jaar daarna, krijgen zij een zoon. Die noemen ze Luca. En dan verhuizen ze naar Rome. 36:01 Maar ook Andrea is weer een moeilijke man. En dat zit hem vooral in zijn losbandigheid. Dus hij is een hele serieuze man. Heel intellectueel, heel innemende persoonlijkheid. En laat heel erg vaak zijn oog vallen op hele jonge vrouwen. En het is natuurlijk ook... Hij is getrouwd met... 36:21 Ze zijn naar Rome gekomen om een beetje het sterrenleven te ontlopen. Maar in Rome heb je natuurlijk ook heel veel paparazzi rondlopen. Over de jaren heen wordt hij met 200 verschillende vrouwen gefotografeerd. 36:34 200? Dat zijn die op foto's staan. 36:36 Dat zijn die op foto's staan. 36:37 Dat is wel een niveau van schaamteloosheid. 36:40 Dus dit is echt een hele ongelukkige relatie. En op een gegeven moment heeft ze ook, dit is in 1981 al dus veel later in die relatie, dat Peter Bogdanovic omschrijft hoe Audrey Hepburn dan op set is. En dat het echt een soort van een fragiele, angstige en kettingrokende vrouw is. Iemand die wel kan leveren nog voor de camera, maar daarna een beetje weer terugkruipt. Echt heel ongelukkig lijkt. 37:05 Er zitten wel foto's dat Marije met 200 verschillende mannen wordt gegeven. Je kunt het toch niet voorstellen? Hoe zit jij hier dan nog? 37:12 Ja, op de kukstoel inderdaad. En dan wil ik niet zeggen dat Hepburn daarnaast zelf geen affaires had. Ook best wel piekelijk met een paar mannen. Ik zou het ook doen dan. Ja, tuurlijk. Want als jouw partner met 200 anderen ervan doorgaat... Op de foto, hè? 37:29 Dat je in de Efteling de hele tijd op de foto zegt... 37:33 Dus in Rome heeft ze echt een hele moeilijke tijd. Ze was daar dus gekomen voor privacy. Om gewoon een beetje van haar roem te ontsnappen. Maar dat lukt niet. Ze wordt echt achtervolgd door paparazzi. Die klimmen in bomen om dan een foto van haar te maken. Echt verschrikkelijk. Dus ook dat huwelijk met Dottie loopt stuk. Ze blijven nog bij elkaar best wel lang vanwege hun kind. Om die nog een beetje hun goede jeugd te geven. Maar in 82 gaan ze dus uit elkaar... En dan verhuist ze naar Zwitserland. Heeft ze een landhuis La Pessible. Dat betekent ook het vredige of zo. 38:05 Dus daar vindt ze eigenlijk rust en privacy. Ze noemt het zelf een everyday ordinary life. Is het totaal niet. Want ze leeft daar gewoon eigenlijk als haar adellijke voorouders natuurlijk. Gewoon met inwonend personeel. En ze zegt dan, ik ben zo bezig met de tuin. Ze is bezig met haar tuinman aansturen. Ik gun het haar. 38:25 Het is de Netflix-serie van Meghan Markle. Ik ben zo gewoon gebleven. Nee, dat ben je niet. 38:33 Halverwege de jaren tachtig... heeft ze dan een nieuwe partner... Robert Wolders. Een Nederlands-Amerikaanse tv-acteur. Dus ook een Nederlandse roots. Volgens mij is het ook echt dat op een feestje... ze dan iemand Nederlands wordt praten... en er zit van... 38:47 Dat spreek ik ook. Hij is de weduwnaar van actrice Merle Oberon. Ook zo'n golden age actrice die heel groot was geweest. En zij worden helemaal verliefd en wonen dan samen in Zwitserland. En in 1989 heeft ze haar laatste filmrol in Always van Steven Spielberg. En daarna stopt ze ermee. Want er komt iets nieuws op haar pad. Dat is vanaf 1988, dus eigenlijk een jaartje eerder... Dat is ook weer zo typisch van deze klasse waar zij in zit. Een neef van Hepburn is de Nederlandse consul in Macau. 39:21 Oké. As you do. En hij organiseert een Benefiet Concert voor UNICEF. En Hepburn had al langer dat ze gewoon... toneerde aan UNICEF en wat voor die organisatie voelde. 39:33 Stikker op de voordeur. 39:34 En hij vraagt haar dus om tijdens dat concert iets te vertellen... over kinderen in oorlogssituaties. En ook over haar eigen jeugd in Nederland tijdens de oorlog. En dan vertelt ze ook hoe hulp van het Rode Kruis... na de bevrijding haar heel erg heeft geholpen. Hoe belangrijk dat eten voor haar was geweest. Na de hongerswinter natuurlijk. En het hoofd van UNICEF zit in de zaal. En benadert haar na afloop van... 39:58 Dit is een heel goed verhaal. Hiermee help je onze heel erg. Wil jij niet ambassadeur worden voor UNICEF? En ze wil dan eigenlijk al met pensioen. Ze heeft die film van Stielburg al gefilmd. En toch doet ze het. Ze wordt voltijd ambassadeur voor UNICEF. En reist dan de hele wereld voor haar rond. Naar Ethiopië, Somalië, Honduras, Turkije, Guatemala, Vietnam. Overal gaat ze heen. En dan zet ze dus ook heel bewust natuurlijk... haar roem in om die camera's mee te krijgen... naar al die conflictgebieden. 40:31 Dus ze kiest er ook voor om alles zelf te doen. Te zien, om zelf kinderen te voeden. Om zelf te gaan kijken bij trucks met lijken die worden weggevoerd. Dat vindt ze verschrikkelijk. Maar als ik hier ben, is die camera hier ook. Dus dat moeten we dan maar gaan doen. En dat is ook omdat ze woedend is ergens. Na de Tweede Wereldoorlog, na alles wat ik zelf ook heb meegemaakt... was de deal toch, dit gaan we niet meer laten gebeuren. En het gebeurt nog steeds. Dus het is ook vanuit een soort onmacht... dat ze dit onacceptabel vindt, doet ze dit heel erg. 41:02 En het is eigenlijk meer dan voltijd. Omdat er altijd wel iets is van UNICEF... waar iemand nodig is, waar iets heel nijpend is... waar een situatie heel schrijnend is. En dan stapt ze in het vliegtuig en dan gaat ze erheen. En UNICEF is nu, zeker tijdens mijn jeugd... toen ik opgroeide, was UNICEF echt een ding. Heel groot. Ja. Dat komt door Hepburn. Dus in de vijf jaar dat zij ambassadeur is voor UNICEF, verdubbeld het budget van de organisatie. En dat komt dus echt alleen door haar. 41:35 En door Paul van Vliet. Nee, grapje. Maar dat is echt niet voor te stellen dat zij dus UNICEF echt op de kaart zet als een hele belangrijke organisatie waar hele grote budgetten naartoe gaat. En dat is omdat zij elke keer die camera weer meeneemt. Dat is goed. Heel, heel erg goed. Dus daar krijgt ze in 1992 ook de Presidential Medal of Freedom voor en ook voor haar werk in de filmbureau natuurlijk. Maar dat is echt een hele belangrijke rol die ze dan nog aan het einde van haar leven hier speelt. 42:03 Dan in 1992 heeft ze last van haar maag. En dat is terwijl ze in Somalië is. Met een vriendin is ze daar ook. En die zegt ook. Ja, ik heb ook heel erg last van haar maag. Dat komt denk ik door die malaria pillen. En na terugkomst stopt ze er dan mee. Maar de pijn houdt aan. En dan is ze op een gegeven moment in Los Angeles bij haar zoon Sean. En dan moet ze toch naar het ziekenhuis. En er blijkt kanker te zijn van haar buikvlies. Dus het is dan al helemaal verspreid. En ze proberen dan nog met chemotherapie operaties te doen. 42:35 Maar het is eigenlijk al te ver uitgezaaid. En ze is uitbehandeld. Dus ze besluit dan terug te keren naar Zwitserland. Naar een landhuis daar. En daar sterft ze. Op 20 januari 1993. 42:49 Maar het is zo bijzonder hoe ze dus aan het eind van het leven... Dus eigenlijk niet meer een actrice is. Ze is een voormalige actrice. Maar dat ze wel haar doen dus nog zo in weet te zetten. En postuum krijgt ze dan nog het hele rijtje van de Eagles bij elkaar. Dus de Emmy, de Grammy, de Oscar en de Tony. 43:06 Want ze heeft de Grammy gekregen van Moon River. Liedje uit Breakfast at Tiffany's. 43:11 Ja, die ze eruit wilde hebben. 43:13 Ja, precies. Anderen wilden hem eruit hebben of wilden zij hem eruit hebben? 43:17 Ja, de studio wilde hem eruit hebben. En toen zei hij absoluut niet. 43:21 En dan wint ze nog een Grammy mee. 43:23 Wat een leven. Ja. 43:25 En zo'n interessant bewogen leven. Er zit zoveel in. Deze aflevering is veel langer geworden dan ik gedacht had dat die zou worden. 43:32 Ja, precies. 43:32 Dus daar ben ik erg blij mee. Dit was Grote Namen van de makers van Alle Geschiedenis Ooit. Wil je dat we het ook een keertje over jouw favoriete grote naam hebben? 43:44 Wil je doorluisteren? Vandaag hebben we het bij alle geschiedenis ooit op Podimo over de steenrijke Amerikaanse familie Vanderbilt. Ons artwork is van Hester Linken en de muziek is van Cloak. Dit was Grote Namen. Tot in de geschiedenis. 44:03 De Vanderbilt. Dat verhaal begint in 1650. Want er staat een man op een schip dat zeilt richting Nieuw-Amsterdam. En die man heet Jan Aartsen. En het is een arme Nederlander. En zoals veel arme Nederlanders uit die tijd... denkt hij, ik beproef mijn geluk elders. Ik wil naar Nieuw-Amsterdam, wat dan natuurlijk nog in Nederlandse handen is. En hij heeft daar een baan aangenomen als contractwerker. En contractwerken is dat je een paar jaar voor dezelfde baas werkt. Je kunt niet onder dat contract uit. 44:34 Je bent geen tot slaaf gemaakte, maar je hebt ook echt nul rechten. Dus je werkt gewoon schameloon, maar je hebt wel zo'n contract nodig... om naar Amerika te kunnen. Dus dat doet deze Jan Aartsen. En die komt dan dus aan in Nieuw-Amsterdam. Dat is natuurlijk dan nu nog een stukje Nederland. En hij werkt dan een paar jaar als contractarbeider. Koopt daarna een klein stukje land... En wordt boer. Maar dat is in deze tijd geen vetpot. Om boer te zijn, wat je allemaal mee kunt maken, mislukte oogsten, waardoor er weer honger komt. 45:07 Het is natuurlijk hard lichamelijk werk. Dus het is niet dat je zegt, nou, die start van de Vanderbilt was echt een hele glamoureuze start. Verre van dat. Maar hij verandert daar zijn naam in Jan Aartsen van der Bilt, want hij komt uit de Bilt, het dorp bij Utrecht. 45:22 Dus Van der Beeld, nou ja, in Amerika kan natuurlijk niemand... een achternaam hebben waar nog een spaatsie tussen zit. Dus ze maken er altijd maar één naam van, Van der Beeld. Dus zo wordt dat Van der Beeld. De 150 jaar die volgen, daar kunnen we in drie seconden doorheen. Want het leven van de Van der Beeld is niet zo speciaal. Het zijn gewoon boeren, boeren op Staten Island... Wat we nu kennen van de ferry. Die gaat vanuit New York naar Staten Island. Daar boeren ze. En als je dat al überhaupt overleeft. Dan is dat al een hele prestatie. Als je niet op je dertigste neervalt. En ze verdienen allemaal steeds net genoeg. 45:54 Om niet te verhongeren. Maar het is ook geen glamoureus bestaan. 45:59 Staten eiland. 46:00 Ja. Dat verandert wel na de Amerikaanse revolutie. Dan verandert Amerika natuurlijk gigantisch. En in die tijd, in 1794, wordt Cornelius Vanderbilt geboren. MUZIEK 46:24 Fietsvrienden opgelekt. Het is weer tijd voor de Vuelta a España. De derde grote ronde van het jaar. De raarste, stijlste, heetste, meest pikante. 46:35 In ieder geval als je de Rood Lantaarn aanzet. Drie weken lang, twee keer per week een update over de koers en alles eromheen. 46:42 Luister de Rood Lantaarn in alle podcast-apps.